جزئیات مقاله

مجازات حدی ، انواع و نحوه اعمال آن

0 (0 نظر ثبت شده)

بدون دسته

اجرای حکم مرگ در جرم‌هایی مانند زنا با محارم باعث شلاق متهم می‌شود. میزان ضربات شلاق برای هر جرم مختلف است. مثلاً در صورت مسکری، تعداد ضربات شلاق ۸۰ ضربه است. تنبیهات حدی در نظام قانونی و شرعی اهمیت دارد. در این مقاله به بررسی تنبیهات حدی و انواع آن‌ها، روش اجرا و شرایط لازم برای اعمال آن‌ها می‌پردازیم. قاضی نمی‌تواند کیفیت و نوع حکومت حد را تغییر دهد یا کاهش دهد. تبدیل یا ساقط کردن مجازات‌ها نیز ممکن نیست و تنها با توبه و عفو قابل سقوط یا کاهش هستند. اجرای تبعید نیز طبق آیین‌نامه تعیین شده است. مرتکب جرم باید از شرایط مسئولیت کیفری آگاه باشد و عملی که انجام می‌دهد، لازمه مسئولیت کیفری و اقدام محرم شرعی باشد. برای اعمال مجازات حدی، جرم باید در دایره جرایمی باشد که منجر به مجازات حدی می‌شود. در قانون مجازات اسلامی، بیش از یازده جرم حدی ذکر شده است. اما برای جرایمی که در این قانون ذکر نشده‌اند، تصمیم به اجرای مجازات حدی بستگی به منابع اسلامی و فتاواهای مورد تأیید دارد. مجازات حدی منع و محدود کننده جرم است و باعث بازدارندگی از ارتکاب جرم می‌شود.

"حد"، جمع کلمه "حدود" است و به معنای لغوی، "حد" به معنای "منع" است. بنابراین، "مجازات حدی" به "مجازات‌هایی" اشاره دارد که به دلیل سختی و مشقتی که دارند، باعث می‌شوند مردم از انجام کارهای مخالف عرف، "منع" و "محدود" شوند و این موضوع، نوعی بازدارندگی از "جرم" را ایجاد می‌کند. منابع تعیین "مجازات حدی"، فقه اسلامی، آیات قرآن، روایات و سیره پیامبران و ائمه می‌باشند. بنابراین، با سایر "مجازات‌ها" که قانون‌گذار با توجه به "جرم"، شرایط آن و عرف جامعه به تبیین آنها می‌پردازد، متفاوت است.

با توجه به اینکه قرآن و سنت، بخشی از اساس حقوق کشور ما محسوب می‌شوند، دایره‌ی کشوف جرایمی که به حداقل مقرر در قانون معروفند، بسیار گسترده است. مواد اصلی در قانون مجازات اسلامی، به چهار گروه تقسیم می‌شوند و حد از جمله مواد آنهاست.

با توجه به اهمیت تنبیهات حدی در نظام قانونی و شرعی کشورمان، در این مقاله قصد داریم به بررسی سؤالی که "تنبیهات حدی چیست؟" می‌پردازیم. سپس، انواع تنبیهات حدی، روش اجرای آن‌ها و شرایط لازم برای اعمال آن‌ها را بررسی خواهیم کرد. اگر سؤال‌هایی درباره تنبیهات حدی دارید، ما را همراهی کنید.

مجازات حدی چیست

بر اساس قانون مجازات اسلامی، مجازات‌ها به چهار دسته حد، قصاص، دیه و تعزیر تقسیم می‌شوند. حد به مجازاتی گفته می‌شود که موجب، نوع، میزان و کیفیت اجرای آن در شرع مقدس تعیین شده است. هدف از تعیین مجازات حدی در شرع، بازدارندگی و تربیت مجرمان است. بنابراین، مجازات حد یکی از انواع مجازات اصلی در این قانون است.

قانون‌گذاران در تعیین مجازات‌های حدی خود از آیات قرآن الهی الگو برداری کرده‌اند و مقدار و نوع این مجازات‌ها، همانطور که در قرآن ذکر شده است، قابل اعتماد است. از اینرو، هیچ قاضی قادر به تغییر کیفیت، نوع و میزان حکومت حد نیست و نمی‌تواند آن را کاسته یا کاملاً نادیده بگیرد.

انواع مجازات حدی

همانطور که اشاره شد، در شرع، نوع و میزان مجازات حدی مشخص شده است و حتی قاضی در صدور حکم، نمی‌تواند آن را تغییر دهد. مجازات حدی به بستگی به جرم صورت گرفته، انواع مختلفی دارد که به طور کلی تقسیم می‌شوند. اغلب افراد فکر می‌کنند که مجازات حدی فقط به شلاق محدود می‌شود، اما در واقع این چنین نیست. در اینجا به معرفی انواع مجازات حدی می‌پردازیم و مثال‌هایی ارائه خواهیم کرد. من اصلاحاتی انجام دادم و همچنین برخی بخش‌ها را با استفاده از برچسب‌های HTML مانند و بیان کردم.

اجرا حکم مرگ: در جرم‌هایی نظیر زنا با محارم، طرف انجام دهنده جرم در اقدام همجنس‌بازی

شلاق: تعداد ضربات شلاق در هر جرم مختلف است. به عنوان مثال، در صورت مسکر (مصرف مشروبات الکلی) به اساس ماده ۲۶۵ قانون مجازات اسلامی، تعداد ضربات شلاق ۸۰ ضربه است.

قطع انگشت و دست و پا: به عنوان یک نمونه، می‌توان به مجازات حد در صورت سرقت بار اول، اشاره کرد که شامل قطع چهار انگشت دست راست سارق می‌شود.

تبعید به معنای طرد کردن فرد از محل زندگی خود و مجبور کردنش به سکونت در یک مکان خاص است. این اقدام ممکن است در صورتی که شخص به طور مداوم تحت نظارت باشد، در قانون به‌عنوان یک مجازات حدی برای جرم محاربه در نظر گرفته شود.

نحوه اعمال مجازات حدی

با توجه به قانون مجازات اسلامی، اجرای احکام حدود براساس آیین‌نامه اجرای احکام حدود سال ۱۳۹۸ انجام می‌شود و تنها بر اساس شرع تعیین شده است. قاضی نه می‌تواند مجازات حدی را تغییر دهد و نه آن را افزایش بدهد.

باید توجه داشت که روش اجرای شلاق تنبیهی و شلاق حدی از یکدیگر متفاوت است. در شلاق حدی، تعدادی ضربه بر اساس ماده ۲۶۵ قانون مجازات اسلامی تعیین شده است و به علت تعیین شده بر اساس شرع، قاضی اجازه ندارد تعداد ضربه را کاهش دهد. همچنین، در صورتی که ضربه به جزئی غیر از محل مشخص خورد، مسئول ضربه زننده نمی‌باشد. اما در شلاق تنبیهی، تعیین تعداد ضربه به عهده قاضی است و همچنین زدن ضربه به بخش‌های دیگر بدن توسط فرد متهم موجب مسئولیت ضربه زننده می‌شود.

با توجه به‌ ماده ۱۳۶ آیین‌نامه اجرای قوانین مربوط به حدود، به طور کامل و به‌صورت تحت‌مابسته، روند اجرای تبعید این‌گونه تنظیم شده است. در این رابطه، قاضی اجرای احکام جزایی ملزم به احضار و ابلاغ حکم تبعید یا نفی به محکوم است و با شرح مفصل محتوا و محلی که محکوم موظف به اقامت در آن می‌باشد، بر او خبر می‌دهد؛ تمام این امور با تدوین صورت‌مجلس، برای او تشریح می‌شوند.

با توجه به ماده 40 این آیین‌نامه، اجرای مجازات‌های اعدام و قصاص نفس به صورت حلق‌آویز و با استفاده از طناب و یا به شیوه‌ای دیگر، که برای محکومان حداقلی از درد و رنج به همراه داشته باشد، صورت می‌گیرد.

با توجه به ماده یک از آیین‌نامه، قطع هر بخش از بدن در جرایم حد با رعایت مقتضی قوانین ممکن است صورت پذیرد. به عنوان مثال، ماده ۹۶ همین آیین‌نامه مشخص می‌کند که اگر طبق تشخیص پزشکی قانونی، گرما یا سرما باعث زخم شود، قطع عضو باید در هوای متعادل صورت گیرد.

شرایط اجرای مجازات حدی

مطابق با بند 217 قانون مجازات اسلامی، تصرف کننده در جرائمی که باعث ایجاد حد شده است، مسئول است تنها در صورتی که علاوه بر داشتن علم و شرایط مسئولیت کیفری، آگاهی کاملی از این دارد که اقدامی که انجام می‌دهد، به علاوه از نظر شرعی نیز حرام است. به عبارت دیگر جانی که جرمی را ارتکاب می‌کند، نه‌تنها باید به عقلانیت و رشد روحی برخوردار باشد، بلکه باید آگاهی داشته باشد که اقدامی که می‌نماید، لازمه مسئولیت کیفری برای اوست و همچنین یک اقدام محرم شرعی است.

بنابراین، هنگامی که در شرایطی جرمی با مجازات حد مثل سرقت یا زنا رخ می‌دهد و متهم ادعا می‌کند که در انجام جرم، آگاهی و عمد نداشته است یا به زور و تهدید شکنجه شده است، اگر قاضی معتقد شود متهم قادر است حقیقت را بیان کند، ادعای متهم را بدون نیاز به شواهد و سوگند قبول می‌کند و مجازات حدی در این صورت اجرا نخواهد شد.

به طبق ماده ۲۱۹ قانون مجازات اسلامی، دادگاه مجاز به تغییر یا کاهش کیفیت، نوع و میزان حدود شرعی مجازات نمی‌باشد. همچنین قادر به تبدیل یا ساقط کردن مجازات نیست. این مجازات‌ها تنها با توبه و عفو و با رعایت شرایط مقرر در این قانون، قابل سقوط، کاهش یا تبدیل هستند.

یکی از شرایط لازم برای اجرای مجازات حدی در اسلام، این است که عمل مرتکب بدان‌گونه باشد که در دایرهٔ جرایمی قرار بگیرد که به مجازات حدی منتهی می‌شود. در حقیقت، قانون مجازات اسلامی بیش از یازده جرم حدی را ذکر کرده است که شامل زنا، لواط، تفخیذ، مساحقه، قوادی، قذف، سب نبی، مصرف مسکر، سرقت، محاربه، بغی و افساد فی الأرض می‌شوند. اما در مورد جرایم حدی که در قانون مجازات اسلامی ذکر نشده‌اند، تصمیم به اجرای مجازات حدی بستگی به منابع معتبر اسلامی و فتاواهای مورد تأیید دارد.

چه نظری نسبت به این مقاله دارید

از 0 امتیاز

0 نظر

نظرات و پرسش ها